Dni Uczenia się Dorosłych

Aktualności

O Dniach Uczenia się Dorosłych

KU Społeczeństwu Wiedzy!

Pytania i odpowiedzi

Zrób swoją kampanię DUsD

Regulaminy i formularze

Plan działań - Polska

DUsD 2009 - archiwum

Strona główna »Idea DUsD »Słownik pojęć

Słownik pojęć

Krótki słownik pojęć

lifelong learning (uczenia się przez całe życie, uczenia się dorosłych, kształcenia ustawicznego)

Ze względów praktycznych i formalno-prawnych, podejście systemowe do lifelong learning wymaga jasnej i jednoznacznej definicji. W dokumentach krajowych i dokumentach Unii Europejskiej mamy do czynienia z wielorakimi interpretacjami koncepcji uczenia się przez całe życie. W wielu przypadkach rozumienie tego pojęcia nie jest jednakowe i wamaga dalszych studiów

Dorosły uczący się
W Unii Europejskiej przyjmuje się, że osoby dorosłe uczące się to wszyscy w wieku powyżej 25 lat oraz ci w wieku 16-24 lat, którzy zakończyli już - z różnych powodów - “początkową" naukę w systemie kształcenia formalnego.

Efekt uczenia się (learning outcomes)

To, co uczący się wie, rozumie, potrafi zrobić, świadomie ocenić i wyciągnąć wnioski na przyszłość po ukończeniu zamierzonego etapu kształcenia. Efekt ten definiowany jest w kategoriach wiedzy, umiejętności, zdolności przystosowawczych i twórczych.

Kompetencje (competencies)

Wiedza, umiejętności oraz zdolności niezbędne do wykonywania zadań i pełnienia ról zawodowych, obywatelskich i prywatnych (zdolności przystosowawcze i twórcze). Kompetencje to w istocie zbiór wiedzy, umiejętności, wartości etycznych (osobistych, zawodowych, społecznych), postaw i zachowań niezbędnych do życia w danej społeczności.

Kompetencje kluczowe (key competencies)

Wiedza, umiejętności, zdolności przystosowawcze i twórcze, które pozwalają na kierowanie karierą zawodową, udział w życiu społecznym i rozwój osobisty w zmieniającym się środowisku. W UE uzgodniono następujące kluczowe kompetencje:
1) porozumiewanie się w języku ojczystym,
2) porozumiewanie się w językach obcych,
3) kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo-techniczne,
4) kompetencje informatyczne,
5) umiejętność uczenia się,
6) kompetencje społeczne i obywatelskie,
7) inicjatywność i przedsiębiorczość,
8) świadomość i ekspresja kulturalna.

Kwalifikacje (qualifications)

Stwierdzony i zaświadczony (certyfikatem) przez kompetentny podmiot efekt uczenia się odpowiadający spodziewanym oczekiwaniom. Kwalifikacje podlegają formalnej ocenie i stanowią stwierdzenie efektywnego uczenia się.

Kwalifikacje pozazawodowe

Certyfikowany zasób wiedzy, umiejętności, zdolności przystosowawczych i twórczych niezbędnych do wykonywania zadań na arenie publicznej poza rynkiem pracy, w tym realizowanych w organizacjach społeczeństwa obywatelskiego.

Kwalifikacje zawodowe (professional qualifications)

Certyfikowany (potwierdzony świadectwem kompetentnej instytucji) zasób wiedzy, umiejętności, zdolności przystosowawczych i twórczych niezbędnych do wykonywania zadań na rynku pracy.

Uczenie się (learning)

Kształtowanie własnej wiedzy, umiejętności oraz zdolności przystosowawczych i twórczych.

Uczenie się formalne (formal learning)

Zazwyczaj prowadzone przez instytucję oświatową lub szkoleniową o wyraźnej strukturze (w zakresie celów kształcenia, czasu i pomocy naukowych) oraz prowadzące do otrzymania prawnie uznanego świadectwa lub dyplomu. Formalne uczenie się przez całe życie jest czynnością zamierzoną przez ucznia.

Uczenie się nieformalne (non-formal learning)

Nie prowadzi do otrzymania prawnie uznanego świadectwa lub dyplomu, który może prowadzić do uzyskania dobrowolnie uznawanych kwalifikacji. Ma jednak wyraźną strukturę (w zakresie celów kształcenia, czasu i pomocy naukowych). Uczenie się nieformalne jest czynnością zamierzoną przez uczącego się.

Uczenie się incydentalne (informal learning)

Związane z wykonywaniem codziennych zadań w pracy, w domu lub podczas wypoczynku. Nie ma wyraźnej struktury (w zakresie celów kształcenia, czasu i pomocy naukowych) i najczęściej nie prowadzi do otrzymania świadectwa lub dyplomu. Kształcenie to może być czynnością zamierzoną, ale w większości przypadków nią nie jest (raczej „incydentalne”, „przypadkowe”).

Umiejętności (skills)

Stosowanie wiedzy do wykonania zadań i rozwiązania problemów; rozróżnia się umiejętności poznawcze (logiczne, intuicyjne i kreatywne myślenie) i praktyczne.

Wiedza (knowledge)

Zasób przyswojonych informacji; obejmuje zasób faktów, zasad, teorii i doświadczeń dotyczących zakresu badań lub pracy; rozróżnia się wiedzę teoretyczna i (lub) praktyczną.

.........................

Polska Izba Firm Szkoleniowych

opracowała Słownik pojęć branży szkoleniowej dostępny na stronie www.pifs.org.pl

.........................

Polskie problemy definicyjne

Edukacja dorosłych (osób z wykształceniem ponadgimnazjalnym, policealnym lub wyższym) nie jest ściśle zdefiniowana w polskim systemie prawnym. Najczęściej określają ją dwa pojęcia: „kształcenie ustawiczne” i „szkolenia”.

Kształcenie ustawiczne

W Polsce nie przyjęto dotychczas uzgodnionej definicji kształcenia ustawicznego. W Ustawie o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r., art. 3, pkt. 17 kształcenie ustawiczne rozumiane jest jako kształcenie w szkołach dla dorosłych, a także uzyskiwanie i uzupełnianie wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych przez osoby, które spełniły obowiązek szkolny. Formy pozaszkolne, w których ramach jest prowadzone kształcenie ustawiczne objęte ustawą o systemie oświaty: są to formy uzyskiwania i uzupełniania wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w placówkach kształcenia ustawicznego i kształcenia praktycznego oraz w ośrodkach dokształcania i doskonalenia zawodowego.

Definicja kształcenia ustawicznego wg urzędów pracy

"Kształcenie ustawiczne to proces ciągłego doskonalenia zasobu wykształcenia i kwalifikacji oraz ciągłej adaptacji intelektualnej, psychicznej i profesjonalnej do przyspieszonego rytmu zmienności, który jest znamieniem współczesnej cywilizacji.

Kształcenie ustawiczne to kompleks procesów oświatowych (formalnych, nieformalnych i incydentalnych), które niezależnie od treści, poziomu i metod umożliwiają uzupełnianie wykształcenia w formach szkolnych i pozaszkolnych, dzięki czemu osoby dorosłe rozwijają swoje zdolności, wzbogacają wiedzę, udoskonalają kwalifikacje zawodowe lub zdobywają nowy zawód.

Koncepcja uczenia się przez całe życie obejmuje rozwój indywidualny i rozwój cech społecznych we wszystkich formach i wszystkich kontekstach – w systemie formalnym i nieformalnym, tj. w szkołach oraz w placówkach kształcenia zawodowego, w uczelniach i w placówkach kształcenia dorosłych oraz w ramach kształcenia incydentalnego, a więc w domu, w pracy i w społeczności, w trwającym przez całe życie procesie zdobywania informacji, nabywania przekonań na podstawie codziennego doświadczenia oraz wpływów wychowawczych otoczenia. Koncepcja ta ukierunkowuje działania w taki sposób, by zapewnić odpowiednie możliwości wszystkim – osobom dorosłym, pracującym i bezrobotnym, które muszą przekwalifikować się lub podnieść swoje kwalifikacje."

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 r., art. 4, ust. 1, pkt 2b) zawiera definicję kształcenia ustawicznego, rozumianą tak jak w ustawie o systemie oświaty, ale tylko w odniesieniu do bezrobotnych, poszukujących pracy, pracowników i pracodawców, a nie osób, które spełniły obowiązek szkolny.

Strategia Rozwoju Kształcenia Ustawicznego do roku 2010 z dnia 8 lipca 2003 r. nie zawiera nowej odrębnej definicji. Wyszczególniono jednak wszystkie sytuacje, w których może zachodzić proces uczenia się, czyli w trybie formalnym, nieformalnym i incydentalnym.

Szkolenie

Szkoleniedefiniowane jest bezpośrednio (np. w ustawie o promocji zatrudnienia) lub pośrednio (np. w Prawie o szkolnictwie wyższym. W ustawie o systemie oświaty brak definicji szkolenia.

Wady definicji kształcenia ustawicznego i szkolenia powodują, że trudno rozróżnić te pojęcia. W ustawie o systemie oświaty szkolenia są częścią kształcenia ustawicznego. W ustawie o promocji zatrudnienia traktowane są rozdzielnie. Na to nakłada się brak definicji uczenia się formalnego, nieformalnego i incydentalnego (nazywanego również pozaformalnym), w tym szkolenia formalnego i nieformalnego.

poleć znajomemu wersja do druku